سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
284
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
كاملا سرشناس از پيروان قديمى اهل البيت بودند . در ميان آنان نام افرادى چون يحيى بن ام الطوال ( 18 ) و محمد بن جبير بن مطعم ( 19 ) و جابر ابن عبد اللّه انصارى ( 20 ) صحابى محترم پيامبر و يار فداكار على بن ابى طالب ( ع ) ، به چشم مىخورد . حمايت جابر بن عبد اللّه از امام زين العابدين ( ع ) ، بخاطر اعتبارى كه او به عنوان يكى از فداكارترين اصحاب پيامبر داشت و در ميثاق العقبه و بيعت الرضوان شركت جسته بود از اهميّت زيادى برخوردار است . چهرهء مهم ديگر ، سعيد بن الجبير كوفى ( 21 ) يكى از موالى بنى اسد و مرد شجاع و خونگرمى بود كه حتى از اينكه هوادارى و حمايت خود را نسبت به خاندان پيامبر پنهان كند امتناع مىورزيد . سعيد يكى از محدّثين معروف بود كه سخنگوى اصلى زين العابدين ( ع ) به حساب مىآمد و در ميان محدّثين ، بخصوص اصحاب قديمى على بن أبي طالب ( ع ) ، هواخواهان زيادى را براى على بن حسين ( ع ) بوجود آورد . در ميان گروه حاميان فعّال زين العابدين ( ع ) ، دو جوان پرتوان كوفى بنامهاى ابو حمزه ثابت بن دينار ( 22 ) از قبيله ازد و فرات بن احنف العبدى قرار داشتند . ( 23 ) دلبستگى اينان به خاندان حسين ( ع ) همچنان نيرومند و قوى باقى ماند و هر دو نفر در زمره اصحاب نزديك فرزند زين العابدين ( ع ) و جانشين او امام محمد باقر ( ع ) درآمدند . پس از اين ، اين حقيقت كه محدّثين شيعه از طريق اين دو ، از امامان فوق الذكر روايت نقل مىكنند مشخص مىشود كه اينها پيروان امامان نسل حسين ( ع ) بود ، و در حلقههاى نزديك بحث و درس زين العابدين ( ع ) و محمد باقر ( ع ) قرار داشتند . ( 24 ) مسلما اگر آنان جزء پيروان امامان چهارم و پنجم نبودند ، محدّثين شيعه اثنى عشرى هرگز آنان را نمىپذيرفتند . از اينرو ، گزارشات پيشين ، اين حقيقت را مىرساند كه اين عدهء هستهء اصلى پيروان امام زين العابدين ( ع ) را تشكيل مىدادند . شايد مهمترين و ارزندهترين نقش را در معرفى و تبليغ ارزشهاى متعالى زين العابدين ( ع ) ، فرزدق ، شاعر خوشنام و معروف زمان ، ايفاء كرده باشد . او اشعارى در عظمت و معرفى زين العابدين ( ع ) سرود كه مهمترين آن قصيدهء او در ستايش امام است . وى موقعيّتى را كه خليفهء هشام بن عبد الملك تحت الشعاع احترام فوق العاده مردم نسبت به نبيره پيامبر ، زين العابدين ( ع ) ، قرار مىگيرد در